Archive for the ‘ခရီးသြား’ Category

ဧရာဝတီ၊ ပုဂံျပည္ႏွင့္ ျမေစတီပါဠိပံုရိပ္မ်ား

January 26, 2017

myazedi-inscription_pali

ပုဂံရဲ႕ အလွအပဟာ လင္းလက္တဲ့ အခါမွ ေမွာင္မိုက္တဲ့ အခါမွ ေနဝင္မွ ေနထြက္မွ လသာမွ လမိုက္မွ မိုး႐ြာမွ ေနပူမွ ဖုံထူမွ ျမဴဆိုင္းမွ ေတြ႕ရတတ္တဲ့ လင္းရိပ္ ေမွာင္ရိပ္ ေနရိပ္ လရိပ္ မိုးရိပ္ ဖံုရိပ္ ျမဴရိပ္ သစ္ရိပ္ ဝါးရိပ္ စတဲ စတဲ့ ပံုရိပ္ေတြရဲ႕ ခမ္းနားထည္ဝါမႈ အိုမင္းယိုယြင္းမႈ ပံုသ႑ာန္အစုစုနဲ႔ ခင္းက်င္းျပသလို႔ မဆံုးႏိုင္ပါဘူး။

အာ႐ံုနိမိတ္ပံုေတြနဲ႔ တကယ့္ကို ေမ်ာပါလြင့္ေမာစရာေကာင္းလွတဲ့ ပုဂံရဲ႕ အရိပ္အေရာင္ေတြၾကားမွာ တခုတ္တရ ပံုတစ္ရာ စာတစ္လံုး သိမ္းႀကံဳးဆြဲငင္ေနတဲ့ မွတ္သားစရာ အဖြဲ႕အႏြဲ႕တစ္ခုကေတာ့ ျမေစတီေက်ာက္စာပါ။ ပ်ဴ မြန္ ျမန္မာ ပါဠိ ဘာသာစကား ၄မ်ိဳးနဲ႔ သီကံုးခ်ယ္မႈန္းထားတဲ့ ပုဂံရဲ႕ လက္ေရးပံုရိပ္တစ္ခုလို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။

ပိဋကတ္မွာ စာတစ္လံုး ဘုရားတစ္ဆူလို႔ ဆိုၾကတယ္။ ျမေစတီေက်ာက္စာကိုေတာ့ စာတစ္လံုး ႏွလံုးတစ္စံုလို႔ ဆိုႏိုင္မယ္။ ပုဂံရဲ႕ ရင္ခုန္သံေတြကို အတိုင္းသား ၾကားရေစမယ့္ ျမေစတီေက်ာက္စာကို ဖတ္ဖို႔ အေၾကာင္းတိုက္ဆိုင္လာတာ တကယ့္ကို ကံေကာင္းျခင္းမဂၤလာတပါးပါပဲ။

ျမေစတီေက်ာက္စာ ပါဠိမူကို ေအးေဆး ဖတ္ဖို႔ အစီအစဥ္ ႐ွိထားတယ္။ ပုဂံျပတိုက္႐ွိ ေက်ာက္စာမူ စာေၾကာင္းေရ ၄၁ေၾကာင္း၊ ျမေစတီရင္ျပင္ေပၚ႐ွိ ေက်ာက္စာမူ စာေၾကာင္းေရ ၄၀ကို တစ္လံုးခ်င္း တပုဒ္ျခင္း တစ္ေၾကာင္းခ်င္း ဖတ္သြားဖို႔ပါပဲ။ တစ္ေန႔ တလံ ပုဂံ ဘယ္ေ႐ြ႕ပါ့မလဲ….။

Advertisements

အေသာကေျခရာ (၆)

December 23, 2013

ဤခရီးနီးသလား၊ ငါးနာရီ လာရ၏တဲ့။  ဘယ္လို ခရီးလဲေတာ့မသိ။ ကိုယ့္သြားရမယ့္ ခရီးကခမ်ာ အေၾကာင္းမညီၫြတ္ေတာ့ ၇ႏွစ္ၾကာတယ္။ ၂၀၀၆ခုႏွစ္က စတင္သိ႐ွိ သင္ၾကားေလ့လာခဲ့ရတဲ့ အေသာကေက်ာက္စာတစ္ခ်ပ္ကို ၇ႏွစ္ၾကာမွွ မ်က္ဝါးထင္ထင္ ျမင္ခြင့္ရခိုက္ ခံစားရတဲ့ အရသာကေတာ့ ေျပာမျပႏိုင္ေလာက္ေအာင္ပါပဲ။

Kolkataက The Asiatic Society ျပတိုက္ထဲမွာ သိမ္းဆည္းျပသထားတဲ့ Bairat-Bhabraေက်ာက္စာကို ေတြ႕ရဖို႔ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ ေစာင့္ခဲ့ရတယ္။ ခုေတာ့ ဆႏၵျပည့္ဝခဲ့ပါၿပီ။ သြားခဲ့ရတဲ့ ခရီးကေတာ့ အေတာ္ ႐ွည္တယ္။

kolkata_01kolkata_02

၂၀၁၃ ႏိုဝင္ဘာ ၂၈မွာ Chandigarhကေန Delhiကို Busနဲ႔။ ၿပီးေတာ့ ၂၉ရက္ေန႔မွာ Gayaကို ေလယာဥ္နဲ႔။ Buddhagayaက မဟာေဗာဓိေစတီေတာ္မွာ က်င္းပတဲ့ 9ၾကိမ္ေျမာက္Int’l Tipitaka Chantingပြဲတက္။ ၆ရက္ေန႔ Gayaကေနမွ ရထားနဲ႔ထြက္။

kolkata_03

Kolkataကို ရရက္ေန႔မွွာ ေရာက္၊ The City of Joyလို႔ တင္စားခံရတဲ့ Kolkataကို မေရာက္တာ ၆ႏွစ္႐ွိေနၿပီ။ Howrahဘူတာ႐ံုႀကီးကို မွတ္မိေနေသးတယ္။ Rabindraတံတားရယ္၊ Hooghlyျမစ္ရယ္၊ အာ႐ံုဦးရယ္က Kolkataမွ ႀကိဳဆိုပါ၏လို႔ ေျပာေနသလိုပင္။

kolkata_04kolkata_05

စေန၊တနဂၤေႏြ ၂ရက္ ျပတိိုက္ပိတ္ထား။ ကံဆိုးခ်င္ေတာ့ Kolkataက Indian Museumႀကီးလဲ ျပင္ဆင္ေရးလုပ္ေနတာနဲ႔ ပိတ္ထားလို႔ မၾကည့္ရ။ ၇ရက္ေန႔ မနက္စာနဲ႔ ေန႔လည္စာ မ်ားသြားလားမသိ။ အစာမေၾကျဖစ္ၿပီး အေအးမိ ဖ်ားခ်င္သလိုလိုျဖစ္။

kolkata_07kolkata_06

၈ရက္ေန႔ တစ္ေန႔လံုး ဘယ္မွ မသြားႏိုင္။  ၉ရက္ေန႔ မနက္ပိုင္းမွာ Asiatic Societyျပတိုက္ဖြင့္တာနဲ႔ ဝင္ၾကည့္ခဲ့ရတယ္။ ေက်ာက္စာကို ဓာတ္ပံု႐ိုက္ခြင့္ ေလွ်ာက္လႊာတင္ၿပီး မြန္းလႊဲပိုင္းမွာ ဓာတ္္ပံု႐ိုက္(ဗီဒီယိုလဲ မသိမသာ ႐ိုက္ခဲ့)ၿပီး ညေနမွာ Kolkataကေန Buddhagayaကို ျပန္လာခဲ့တယ္။ ၁၆ရက္ေန႔မွာ Gayaကေန Delhiကို ျပန္ခဲ့ၿပီး ၁၈ရက္ေန႔မွပဲ Chandigarhကို ျပန္ေရာက္ေတာ့တယ္။

kolkata_08

ဒီေက်ာက္စာရဲ႕ မူရင္းေနရာက Rajasthanျပည္နယ္ ေ႐ွးေဟာင္းၿမိဳ႕ေတာ္Bairat (Virat Nagar)အနီး Bhabra႐ြာ ေတာင္ကုန္းေပၚ႐ွိ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းပ်က္ထဲမွာလို႔ဆုိတယ္။ တရုတ္ဘုန္းေတာ္ႀကီးXuánzàngလဲ ဒီေနရာကို ေရာက္ခဲ့သတဲ့။ အဲဒီေနရာကို တစ္ေခါက္ေလာက္ေတာ့ ေရာက္ခ်င္ေသးတယ္။ အေၾကာင္းညီၫြတ္ရင္ေပါ့ေလ။ ၁၈၄၀မွာ Captain Burtက ႐ွာေဖြ႕ေတြ႕႐ွိၿပီး Kolkataက Asiatic Society of Bengalကို ေျပာင္းေ႐ႊ႕သယ္ယူထားခဲ့တယ္။ အခုအခါ ASBကေန နာမည္ေျပာင္းထားတဲ့ The Asiatic Societyရဲ႕ ျပတိုက္ထဲမွာ လံုၿခံဳစြာနဲ႔ ခင္းက်င္းျပသထားေလရဲ႕။

kolkata_09kolkata_10

၃၈လက္မခန္႔ မ်က္ႏွာျပင္႐ွိ၊ ညာဘက္မွာ ၂၇လက္မခန္႔ ျမင့္၊ ဘယ္ဘက္ ၁၃လက္မခန္႔ ျမင့္၊ ၁၁လက္မခန္႔ ထု႐ွိတဲ့ Gray Graniteေက်ာက္တုံးႀကီးကို ျမင္လိုက္ရေတာ့ MPhil vivaထိုင္တုန္းက Supervisorက ဒီေက်ာက္တုံးႀကီးကုိ ျမင္ဖူးလားလုိ႔ ေမးခဲ့တာကို သတိရမိတယ္။ ခုေတာ့ ျမင္႐ံုတင္မကဘူး။ ကိုင္ေတာင္ ၾကည့္ခဲ့ရတယ္။ မ်က္မျမင္စာေတြလို ေက်ာက္တံုးေပၚက စာေတြကို လက္နဲ႔ စမ္းၿပီးေတာ့ကို ဖတ္လို႔ရတယ္။

kolkata_11kolkata_12

 ပိယဒႆီ ရာဇာ အစခ်ီတဲ့ ဒီေက်ာက္စာႀကီးကို ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က် ဖတ္ခဲ့ရတာ တကယ့္ အရသာပါပဲ။ ျပတိုက္တာဝန္ခံ ေဒၚကုလားမက ေက်ာက္စာဖတ္တတ္မတတ္ ပညာလာစမ္းေနလို႔ ဒီေက်ာက္စာကို အလြတ္ရေၾကာင္းေျပာၿပီး သိထားသမွ် အထူးသျဖင့္ ဓမၼပရိယာယနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႂကြားလံုးထုတ္ေနရတာနဲ႔ ဓာတ္ပံု႐ိုက္တာေတာင္ နည္းသြားတယ္။ ဒီေက်ာက္စာေလး တစ္ခ်ပ္ကို ၾကည့္ရဖို႔ မိုင္၁၀၀၀ေက်ာ္အေဝးကေန လာခဲ့ရတဲ့ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ႐ူးသြပ္မႈကို မသိေလေရာ့သလား။

bairat_bhabra_rock edict

ေက်ာက္စာမိတၱဴပါ။ Alexander Cunninghamရဲ႕ Inscriptions of Asokaစာအုပ္ထဲကပါ။ ျမန္မာမူနဲ႔ ဘာသာျပန္ေတြကိုေတာ့ bolgေပၚတင္ထားတာ ၅ႏွစ္ေက်ာ္ေနၿပီ။ ဒီမွာ သြားၾကည့္ပါ။ Meena Talimရဲ႕ Edicts of King Aśoka: A New Visionစာအုပ္ထဲမေတာ့ မူရင္း Prakritကေန Pāḷiဘာသာနဲ႔ ျပန္ေရးထားတာ ဖတ္ရတယ္။ ဒါလဲ အရသာတစ္မ်ိဳးပါပဲ။

bairat_bhabra_rock edict_pali

ဒီေက်ာက္စာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သုေတသနစာတမ္းတစ္ေစာင္ ေရးေနတာ။ ၃ႏွစ္႐ွိၿပီ။ မၿပီးႏိုင္ေသးဘူး။ ဒီေက်ာက္စာႀကီးကို မျမင္မေတြ႕ရေသးတဲ့အတြက္ အဆံုးမသတ္ႏိုင္ေသးတာလို႔ ခံစားခဲ့ရတယ္။ အခုေတာ့ ျမင္ၿပီးၿပီ။ ဒီေတာ့ စာတမ္းလဲ မၾကာခင္ အၿပီးသတ္ႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနတယ္။ ဒါၿပီးရင္ေတာ့ မေရာက္ရေသးတဲ့ အေသာကေျခရာေတြေနာက္ တေကာက္ေကာက္လိုက္ဖို႔ အခြင့္အလမ္းေတြ ရလာလိမ့္မယ္လို႔လဲ ေမွ်ာ္လင့္ေနတယ္။ ဤခရီး နီးသလားေပါ့…။

kolkata_0012

ဇမၺဳဒီပါ, ယမုနာႏွင့္ အေသာကေျခရာမ်ား (၄)

September 13, 2013

elephant_kalsi-rock-edict

ေသတဝရဝါရေဏာ.ယံ ဂဇတေမာ။

သုဝဏၰပဗၺေတ ရဇတပဗၺေတ စရိတြာ၊

ဇမၺဳဒီပံ ပဒကၡိဏံ ကတြာ၊

ဒကၡိဏပႆံ ဖာေလတြာ၊

ကုစၧႎ ပဝိ႒သဒိေသာ။

ဆင္ျဖဴေတာ္ျမတ္

ေ႐ႊေငြေရာင္လ်ံ ေတာင္ျမင့္မိုရ္၌ က်င္လည္

ဇမၺဳဒိပ္ကၽြန္းကို လကၤ်ာရစ္လွည့္လည္

လကၤ်ာနံပါးကို ဖြင့္လွစ္

ဝမ္းၾကာတိုက္သို႔ သက္ဆိုက္သကဲ့သုိပင္တည္း။

Kalsi_01

ယမုနာျမစ္သည္ Kata Pathar႐ြာေလးမွ ၁၀ကီလိုမီတာနီးပါး ဆက္၍ စီးဆင္းသြားသည့္အခါ Kalsi႐ြာကို ေရာက္သည္။ Kalsiသည္ Uttarkhanျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ Dehradunမွ ၅၀Kmခန္႔ ေဝးသည္။ ေတာင္႐ိုးေလးေပၚ႐ွိ ႐ြာေလးသည္ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားကဲ့သို႔ ဆူညံပြက္ေလာ႐ိုက္မေနဘဲ ၿငိမ္သက္ေနသည္။ ထူးထူးေထြေထြ ႐ွာေနစရာမလို။ ႐ြာေစ်းလမ္းနံေဘးတြင္ အေသာကေက်ာက္စာလမ္းညႊန္ ဆိုင္းဘုတ္ေထာင္ထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ လမ္းက်ဥ္းေလးအတိုင္း ဆင္းသြားရာ ေက်ာက္စာတိုက္ကို သပ္ရပ္သန္႔႐ွင္းေနေသာ ပန္းၿခံေလးအလယ္တြင္ ေတြ႕လိုက္ရသည္။ ေနရာေလးက ၿငိမ္းေအးသည္။

ေက်ာက္စာတိုက္ထဲတြင္ ေ႐ွးေဟာင္းသုေတသနဌာနက တာဝန္ယူထိမ္းသိမ္းထားေသာ Kalsi Rock Edictဟု ေခၚၾကသည့္ ေက်ာက္စာႀကီး ႐ွိေနသည္။ Mr. Forrestက ၁၈၆၀တြင္ ႐ွာေဖြေတြ႕႐ွိခဲ့သည္။ ၁၉၁၂တြင္ ျပည္နယ္အစိုးရမွ ေက်ာက္စာတိုက္ေဆာက္လုပ္ေပးခဲ့သည္။ ေက်ာက္တုံးႀကီးသည္ အျမင့္ ၁၀ေပ အလ်ား ၁၀ေပ အနံ ၈ေပခန္႔႐ွိၿပီး အေ႐ွ႕ဘက္ျခမ္းႏွင့္ ဘယ္ဘက္ျခမ္းတို႔တြင္ ျဗဟၼဏီအကၡရာ၊ ပရာကရစ္ဘာသာျဖင့္ ေက်ာက္စာမ်ား ေရးထိုးထားသည္။ အမွတ္စဥ္ (၁)မွ (၁၄)အထိ ပါဝင္သည္ဟု အေသာကေက်ာက္စာ ပညာ႐ွင္မ်ားက ဆိုသည္။ (ေက်ာက္စာမူႏွင့္ ဘာသာျပန္မ်ား)

Kalsi_02

ေက်ာက္စာတိုက္ထဲသို႔ ဝင္ၾကည့္၍ မရ။ မ်က္ႏွာစာကိုမူ ဖြြင့္ထား၍ ေက်ာက္တံုးႀကီးကို ေကာင္းစြာ ျမင္ရသည္။ ေက်ာက္တံုးႀကီး ေ႐ွ႕တြင္ ရပ္လ်က္ ေက်ာက္စာမ်ားကို ဖတ္ဖို႔ရန္ စိတ္ကူး မရ။ ေက်ာက္တံုးႀကီးေ႐ွ႕သို႔ ေရာက္ျဖစ္သည့္အေနအထားကိုပဲ အရသာခံျဖစ္သည္။ အလြန္ ေကာင္းမြန္သည့္ မိတၱဴမ်ားႏွင့္ ဘာသာျပန္မ်ား ႐ွိေနၿပီးျဖစ္၍ ေအးေဆးစြာ စာအုပ္ဖြင့္ ဖတ္လွ်င္ ပိုအဆင္ေျပသည္။ ေက်ာက္တံုးႀကီး၏ ညာဘက္ျခမ္းတြင္ ဆင္႐ုပ္တစ္႐ုပ္ ေရးထြင္းထားၿပီး “ဂဇတမ”ဟု ေရးထားသည္ကိုမူ အလြယ္တကူ ျမင္ႏိုင္သည္။

Kalsi_03

ေရာက္တုန္းေရာက္ခိုက္မို႔ ေလးဘက္ေလးတန္ လွည့္ပတ္ၾကည့္သည္။ ဤေနရာသည္ ဟိမဝႏၲာေတာင္ေပၚမွ စီးဆင္းလာေသာ ယမုနာျမစ္ ေျမျပန္႔ပိုင္းသို႔ သက္ဝင္ရာျဖစ္၍ ယမုနာဒြါရဟုဆိုႏိုင္သည္။  ယမုနာျမစ္အစျဖစ္သည့္ Yamunotriသို႔ သြားေရာက္လည္ပတ္ရာ လမ္းေၾကာင္းတြင္ ခရီးတစ္ေထာက္ ရပ္နားရာလည္းျဖစ္ႏိုင္သည္။ ဟိမဝႏၲာေတာင္ေျခ ဇမၺဳဒိပ္၏ အေနာက္ေျမာက္တံခါးဝတြင္ အေသာက၏ ဓမၼဝိဇယလမ္းစဥ္ကို ခန္႔ခန္႔ႀကီး ေႂကြးေၾကာ္ရာ ေနရာလည္းျဖစ္ႏိုင္သည္။ ဤတံခါးမွွ ဝင္လာသူမ်ား တိုက္စည္တိုက္ေမာင္းသံကို တိုးတိတ္ေစ၍ ဓမၼေအာင္သံကိုသာ ၾကဴးရင့္ၾကဖို႔ရာ သတိေပးသည့္ ေနရာလည္းျဖစ္ႏိုင္သည္။

Kalsi_04

ေဆာင္းဦးမနက္ခင္း ေနျခည္ႏုႏုေအာက္တြင္ ယမုနာေတာင္ၾကားလြင္ျပင္သည္ ဝိုးတိုးဝါးတား လွေနသည္။ ေက်ာက္စာတိုက္ အေ႐ွ႕ဘက္ျခမ္း၌ လယ္ကြင္းမ်ား ႐ွိေနသည္။ ေကာက္ရိတ္ၿပီးခ်ိန္ ႐ြာသားမ်ား အလုပ္႐ႈပ္ေနၾကသည္။ ကေလးတစ္ေယာက္ ကြင္းထဲတြင္ ေဆာ့ေနသည္။ မ်ိဳးဆက္သစ္ေလးသည္ ေ႐ွးေဟာင္းေက်ာက္စာမ်ားကို စိတ္ဝင္တစား ႐ွိမည့္ပံုမေပၚ။ ေနာင္တစ္ခ်ိန္တြင္မူ အေသာက၏ ဓမၼျပန္တမ္းမ်ားကို သူသိလာေကာင္း သိလာႏိုင္သည္။ ေက်ာက္တံုးႀကီးကား ေစာင့္ေမွ်ာ္လ်က္ပင္။

major rock edict of asoka_kalsi_01major rock edict of asoka_kalsi_02ေက်ာက္စာမူ ၂ေစာင္ကို A. Cunninghamရဲ႕ Inscriptions of Asokaစာအုပ္မွ ရ႐ွိသည္။

ဇမၺဳဒီပါ, ယမုနာႏွင့္ အေသာကေျခရာမ်ား (၃)

August 25, 2013

yamuna bank

ပဗၺေတယ်ာ.ယံ နဒီ၊

သီေတာဒကာ နီေလာဒကာ၊

ဂစၧ၊ ပဝိသ၊ ႏွာယ၊

ေခဒံ ဝိေနာေဒတံု မလံ ဝိေသာေဒတံု၊

ေတာင္က်ျမစ္

ေအးျမျမ… ျပာလြလြ…

သြား… ဝင္… ခ်ိဳး…

အႏြမ္းေျပ… အညစ္ေျပ….

Doonေတာင္ၾကား႐ွိ လမ္းကေလးသည္ ျဖဴးေနသည္။ စိမ္းလို႔ စိုလို႔႔ပင္။ လမ္းတဖက္တခ်က္တြင္ ေတာင္႐ိုးေၾကာကို ေကာင္းစြာ ျမင္ရသည္။ ေတာင္ခါးပန္းတြင္ ေလွခါးထစ္ လယ္ကြက္မ်ား၊ အေျခပိုင္းတြင္ လယ္ကြင္းမ်ားကို ေတြ႕ရသည္။ လမ္းေၾကာအတိုင္း Kata Pathar႐ြာသို႔ တက္သြားသည္။

kata pathar_01

ဟိမဝႏၲာေတာင္တန္းေပၚ႐ွိ Yamunotriမွ ျမစ္ဖ်ားခံ၍ စီးဆင္းလာေသာ ယမုနာျမစ္သည္ Uttarakhandျပည္နယ္ Doonေတာင္ၾကားထဲ႐ွိ Kata Pathar႐ြာတြင္ ေျမျပန္႔ပိုင္းကို စတင္၍ ေရာက္႐ွိသည္ဟု ဆိုၾကသည္။ Kata Patharသည္ ေတာင္႐ိုးေလးေပၚတြင္ ႐ွိသည္။ ယမုနာျမစ္ေၾကာင္းကို ေတာင္႐ိုးေပၚမွ လွမ္းျမင္ေနရသည္။ ျမစ္ကမ္းနားေရာက္ေအာင္ အေတာ္ ဆင္းရေသးသည္။ စာသင္ေက်ာင္း တစ္ေက်ာင္းအတြင္းမွွ ျဖတ္ဆင္းလာၿပီး လယ္ကြင္းမ်ားကို ျဖတ္ရသည္။ ရာသီကား ေဆာင္းဦးေပါက္ျဖစ္၍ ေကာက္ရိတ္ၿပီးခ်ိန္ျဖစ္သည္။ ကမ္းပါးရံေပၚမွ တသြင္သြင္စီးေနေသာ ျမစ္ကို ေတြ႕ရသည္။ ႐ြာသားမ်ား ေရလမ္းေၾကာင္းကို ႐ြာဘက္သုိ႔ စီးေစရန္ ျပင္ေနၾကသည္။ ေႏြဦးရာသီ ေရသြင္းစိုက္ပ်ိဳးေရးအတြက္ျဖစ္မည္။

kata pathar_02

ကမ္းပါးယံနား႐ွိ ေတာလမ္းေလးအတိုင္း ဆက္ဆင္းရာ ျမစ္ကမ္းနံေဘးေရာက္သည္။ ယမုနာျမစ္ေရသည္ မယံုႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ျပာလဲ့ၿပီး ၾကည္လင္ေနသည္။ ကမ္းပါးႏွစ္ဘက္တြင္ ေက်ာက္တံုးႀကီးငယ္တို႔သာ ေတြ႕ရသည္။ ေတာင္႐ိုးမ်ားက ယမုနာျမစ္ကို ကာရံထားၾကသည္။ ပတ္ဝန္းက်င္သည္ ၿငိမ္သက္ေနသည္။ ေရစီးသံကိုသာ ၾကားရသည္။

kata pathar_03

ျမစ္ကမ္းအထိ သြားၿပီး တသြင္သြင္စီးေနသည့္ ေရစီးကို တို႔ထိၾကည့္မိသည္။ စိမ့္စိမ့္ေလး ေအးျမေနသည္။ ဤမွ်ေလာက္ သန္႔စင္ၾကည္လင္ေနသည့္ ျမစ္ထဲတြင္မွ ေရခ်ိဳးမဆင္းလိုက္ရလွ်င္ လူမိုက္ျဖစ္သြားႏိုင္သည္။ အိႏၵိယတြင္ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ျမစ္ထဲတြင္ ေရဆင္းခ်ိဳးဖူးျခင္းပင္။ ေရစီး၏ အေတြ႕အထိကား အံ့ၾသဖြယ္ရာ ႏုအိေအးျမေနသည္။ ေရအနက္မွာ ခါးတစ္ဝက္မွ်သာ ႐ွိသည္။ ျမစ္ၾကမ္းျပင္မွ ေက်ာက္တံုးေလးမ်ားကို ေကာင္းစြာျမင္ရသည္။ ဒီဇိုင္းမ်ိဳးစံု အ႐ြယ္မ်ိဳးစံု ေက်ာက္တံုးေလးမ်ားကို ေကာက္ယူၿပီး ကေလးတစ္ေယာက္လို ျမစ္ေရျပင္ေပၚတြင္ လွ်ပ္တိုက္သြားေအာင္ ပစ္ေနမိသည္။ ႏိုဝင္ဘာေနျခည္ႏုႏုႏွင့္ ရာသီဥတုကား သာသာယာယာပင္။ ေအးျမျမ သဘာဝေရထဲတြင္ ေရခ်ိဳးရင္း ကိုယ္တြင္းကိုယ္ပ အညစ္အေၾကးမ်ား စင္ၾကယ္သန္႔႐ွင္းသြားသည္ဟု ခံစားမိသည္။

kata pathar_04

ယမုနာျမစ္ခရီးစဥ္တစ္ေၾကာ၏ သမိုင္းဦးကို ေတြ႕မိသူကဲ့သုိ႔ ၾကည္ႏူးမိလ်က္ ျမစ္ကမ္းနေဘးတြင္ ေရခ်ိဳးၿပီးစ အပန္းေျဖရင္း တသြင္သြင္ စီးေနသည့္ ယမုနာျမစ္ကို အားပါးတရ ၾကည့္ေနမိသည္။ ပဗၺေတယ် ဒူရဂၤမ သီဃေသာတျဖစ္သည့္ ယမုနာျမစ္သည္ ေနာက္ျပန္လွည့္ဖို႔ရာ အေၾကာင္းမ႐ွိ။ ဆက္၍ စီးလ်က္ ဆင္းလ်က္ပင္။ ေ႐ွ႕လမ္းခရီးတြင္ အေသာကေက်ာက္စာမ်ားကား ေစာင့္ဆိုင္းလ်က္။

ဇမၺဳဒီပါ, ယမုနာႏွင့္ အေသာကေျခရာမ်ား (၂)

July 20, 2013

door

ဝိဝရ ဒြါရံ။

ဥဇု ဝတ မေဂၢါ ပဋိပႏၷကႆ။

ဂစၧ ပဒါႏုပဒံ အႏုဗႏၶိတြာ။

တံခါး ဖြင့္ပါ။

လမ္းေလွ်ာက္သူအတြက္ လမ္းေျဖာင့္ဆဲ။

ေျခရာေကာက္ရင္း သြားေပါ့။

chandigarh to kalsi_03

Dehradunသို႔ သြားရန္ အေၾကာင္းတိုက္ဆိုင္လာပံုက ဆန္းသည္။ Indian Society for Buddhist Studies၏ ၁၂ႀကိမ္ေျမာက္ ႏွစ္ပတ္လည္ Conferenceကို တက္ေရာက္၍ စာတမ္းဖတ္ရန္ စိတ္ကူး႐ွိခဲ့သည္။ မူလက ထိုပြဲကို Uttarakhandျပည္နယ္၊ Haridwarၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပရန္ စီစဥ္ထားသည္။ Haridwarၿမိဳ႕သုိ႔ ေရာက္ဖူးၿပီးျဖစ္ေသာေၾကာင့္ သြားလိုသည့္ ဆႏၵမွာ အနည္းငယ္သာ​ ႐ွိခဲ့သည္။ မည့္သည့္အေၾကာင္းေၾကာင့္မွန္းမသိ။ Conferenceက်င္းပမည့္ ေနရာကို ထိုၿမိဳ႕မွ ကီလိုမီတာ၅၀ခန္႔ေဝးေသာ Dehradunၿမိဳ႕သို႔ ေျပာင္းလဲလိုက္ေၾကာင္းကို ဖိတ္ၾကားစာ ပို႔လာသည့္အခါမွ သိလိုက္ရသည္။  အတိုင္းမသိ ေပ်ာ္႐ႊင္မိသည္။ အမွန္တကယ္ ေရာက္လိုသည့္ ေနရာကား Dehradunပင္။ ဟိမဝႏၲာေတာင္ေျခ Doonေတာင္ၾကား႐ွိ ပင္လယ္ေရျပင္အထက္ ေပ၂၂၀၀ခန္႔တြင္ တည္႐ွိေသာ ထိုၿမိဳ႕ႏွင့္ မလွမ္းမကမ္းတြင္ အေသာကေက်ာက္စာႀကီး ႐ွိေနသည္ကို သိထားေသာေၾကာင့္ပင္ျဖစ္သည္။ ထိုေက်ာက္စာႀကီးသုိ႔ ခရီးစဥ္အိပ္မက္ကား အေကာင္အထည္ ေပၚခဲ့ေလၿပီ။

doon universtiy_01

Dehradun႐ွိ Doonတကၠသိုလ္သည္ ႏိုဝင္ဘာေဆာင္းဦးတြင္ ေအးျမလွပ၍ ေနခ်င့္စဖြယ္ျဖစ္သည္။ တည္ေထာင္သည္မွွာ မၾကာေသးသည့္အတြက္ ေဆာက္လုပ္ဆဲလုပ္ငန္းမ်ားကို ေတြ႕ေနရသည္။ မနက္ေစာေစာ ေက်ာင္းဝင္းအတြင္း လမ္းေလွ်ာက္ရသည္မွာ အရသာ႐ွိလွသည္။ ေနအထြက္ႏွင့္ ပင္မေက်ာင္းေဆာင္ႀကီးကို ျမင္ရသည္မွာလည္း ခမ္းနားလွသည္။ ထိုအေဆာက္အဦထဲတြင္ Conferenceက်င္းပသည္။ Conferenceတြင္ အေသာကေက်ာက္စာသင္ခန္းစာမ်ားကို ပုိ႔ခ်ေပးခဲ့သည့္ Delhiတကၠသိုလ္မွ ဆရာႏွင့္လည္း ဆံုျဖစ္၍ Kalsiေက်ာက္စာႀကီးႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေမးျမန္းစံုစမ္းျဖစ္သည္။ ကံေကာင္းျခင္းလက္ေဆာင္ပင္။ မိတ္ေဟာင္းေဆြေဟာင္းမ်ားႏွင့္လည္း ေတြ႕ရသည္။  Indian Society for Buddhist Studiesကို စတင္ တည္ေထာင္သူမ်ားထဲတြင့္ ကိုယ့္ရဲ႕ co-supervisorလည္း ပါသည္။ သုိ႔ေသာ္ သူကား မလာႏိုင္။ ဒီပြဲကို သြားရန္ တိုက္တြန္းသည့္ ကိုယ့္ supervisorကို ေက်းဇူးတင္ရမည္။ Conferenceက ၃ရက္ၾကာသည္။ ဖတ္ရမည့္ စာတမ္းကို ဖတ္သည္။ အာ႐ံုက Kalsiေက်ာက္စာႀကီးဆီသုိ႔ ေရာက္ေနသည္။ ပြဲအၿပီးတြင္ Dehradunမွ Kalsiသို႔ ထြက္ခဲ့သည္။

doon university_02

Dehradunၿမိဳ႕တြင္ ေလ့လာၾကည့္႐ႈဖို႔ရန္ စိတ္ကူးမ႐ွိ။ ၿမိဳ႕ထဲမွ အထြက္ Kalsiသို႔ အသြားလမ္းေပၚတြင္ ေတြ႕ရာျမင္ရာမ်ားကို ၾကည့္၍ ေတာင္ေပၚၿမိဳ႕ေလး႐ွိ အထင္ကရ ေနရာမ်ားကို သိျမင္ရသည္။ National Forest Academy႐ွိသည္။ Indian Military Academy႐ွိသည္။ University of Petroleum and Energy Studies႐ွိသည္။ အျခားေသာ  ပညာေရးဆိုင္ရာ နံမည္ေက်ာ္ Institutionမ်ားစြာ႐ွိသည္ဟုလည္း သိရသည္။ ေက်ာင္းတံခါး မ်ားမ်ား ပြင့္ျခင္းသည္လည္း အနာဂတ္အိပ္မက္မ်ား ပြင့္လန္းျဖစ္ထြန္းေစမည့္ အေျခခံအေၾကာင္းပင္ျဖစ္သည္။

glimpse of dehradun

Doon ေတာင္ၾကားသည္ မုတ္သုန္ရာသီတြင္ Maharashtraကမ္း႐ိုးတမ္းကဲ့သို႔ မိုးေကာင္းစြာ ရသည္ဟု ဆိုသည္။ ဦးတည္ရာ လမ္းခရီးသည္ကား စိမ္း၏။ ျမ၏။ အေသာကေခတ္တြင္မူ မာဂဓႏိုင္ငံ ၿမိဳ႕ေတာ္ပါဋလိပုတၱႏွင့္ အေနာက္ေျမာက္ပိုင္းေဒသမ်ားျဖစ္ေသာ ကသၼီရ၊ ဂႏၶာရတို႔ ဆက္သြယ္ရာ လမ္းေၾကာင္းျဖစ္မည္။ ဤခရီးကို တစ္ခ်ိန္က Xuanzang ျဖတ္သြားခဲ့ဖူးမည္။ Srughnaတိုင္းဟု ေခၚသည္။ ၿမိဳ႕ေတာ္ေဟာင္းသည္ ယခုအေခၚ Kalsiၿမိဳ႕ငယ္ေလး ေနရာျဖစ္ႏိုင္သည္ဟု ဆိုသည္။ ယခု သြားေနသည္မွာလည္း Kalsiသို႔ပင္ျဖစ္သည္။

အစအန >>> ဇမၺဳဒီပါ, ယမုနာႏွင့္ အေသာကေျခရာမ်ား (၁)

အစိမ္းလမ္း (၇)

June 14, 2013

green bodhi

ေရာ ဧေကာ သိဒၶေတၳာ။
သလံ ေဒ၀ါဟိနိ ံ။
ယဓမၼံ ဇာေပသိ၊
ရသကၡီ သုႏၶရီ။

ဘုရားေလာင္း သိဒၶတၳသည္
အကူအညီမပါ တစ္ကိုယ္ထဲသာလွ်င္
မာရ္စစ္သည္ အေပါင္းကို
ေအာင္ႏိုင္ေတာ္မူခဲ့ေလၿပီ။
ပထ၀ီေျမအထုက သက္ေသျပဳခဲ့သည္ မဟုတ္ပါလား။

vasudari

ပါဠိစာေပရဲ႕ အလကၤာအလွ တစ္ခုျဖစ္တဲ့ စႀကၤာဂါထာကို အရမ္း ႏွစ္သက္တယ္။ ဒီဂါထာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေျပာခဲ့ဖူးတယ္။ ‘ဝ’အကၡရာကို အလည္မွာ တည္ထားလို႔ ဝစႀကၤာဂါထာလို႔ ေခၚႏိုင္မယ္။ စက္ဝိုင္းေတြနဲ႔ ပံုေဖာ္ေလ့႐ွိတယ္။ ကိုယ္ပိုင္ဟန္အေနနဲ႔ ေဗာဓိေညာင္႐ြက္ေတြနဲ႔ ဖန္တီးထားလို႔ ေဗာဓိစႀကၤာဂါထာလို႔ ေခၚခ်င္တယ္။

ဒီဂါထာမ်ိဳးေတြ မေရးျဖစ္ေတာ့တာ ဆယ္စုႏွစ္ တစ္ခုနီးပါး ႐ွိေနၿပီ။ ဘဝဟာ ဒီလိုပါပဲ။ ဝလံုးကေလးကိုမွ ဝိုင္းေအာင္ မေရးႏိုင္ဘူး။ အၿမဲတမ္းလဲ မဝႏိုင္ဘူး။ မဝတဝျဖစ္ေနတာ မ်ားတယ္။ ကိုယ့္အေၾကာင္းနဲ႔ ကိုယ္ပါပဲ။ ကိုယ့္လမ္းကိုယ္ေလွ်ာက္တာပါပဲ။

လမ္းဆံုးကို မေရာက္ခင္ လမ္းဆံုေတြ ႀကံဳရမွွာပါ။ လမ္းမွန္ေပၚ မေရာက္ခင္ လမ္းမွွားေတြ ႀကံဳရမွာပါ။ လမ္းေကာင္းေပၚ မေရာက္ခင္ လမ္းေဟာင္းေတြ ႀကံဳရမွာပါ။ လမ္းေပၚ မေရာက္ခင္ လမ္းေပ်ာက္ေတြ ႀကံဳရမွာပါ။ လက္႐ွိအေျခအေနမွာေတာ့ “ဆူးခင္းလမ္း မာေခါင္ေခါင္မွွာ ဖိနပ္မပါတဲ့ ငါ GPS႐ွာမရသကဲ့သို႔” ျဖစ္ေနတာ အမွန္ပါပဲ။

အစိမ္းလမ္း (၂)

March 11, 2013

green way

ယတၳ အဝိနဒၶံ။

တတၳ အေဝဒယိတံ။

မဖြဲ႕မယွက္

မခံမစား

အဆက္အစပ္ >>> အစိမ္းလမ္း (၁)

ဇမၺဳဒီပါ, ယမုနာႏွင့္ အေသာကေျခရာမ်ား (၁)

February 13, 2013

asoka's footsteps on Yamuna

Indiaႏိုင္ငံ Uttarakhandျပည္နယ္ Lower Himalayaေတာင္တန္း ပင္လယ္ေရျပင္အထက္ ေပ၂၁၀၀၀ခန္႔ အျမင့္႐ွိ Yamunotriေရခဲျမစ္မွ စတင္ျမစ္ဖ်ားခံ၍ စီးဆင္းလာေသာ ယမုနာျမစ္သည္ Uttar Pradeshျပည္နယ္ Allahabadၿမိဳ႕တြင္ ဂဂၤါျမစ္ထဲသို႔ စီးဝင္သြားသည္။ ကီလိုမီတာ ၁၄၀၀ခန္႔ ႐ွည္လ်ားသည့္ ယမုနာျမစ္သည္ Indiaႏိုင္ငံ၏ ေ႐ွးေဟာင္း ေခတ္သစ္သမိုင္းတို႔ကို သယ္ေဆာင္စီးေမွ်ာလ်က္႐ွိသည္မွာ ရာစုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ႐ွိေနၿပီ။

ယမုနာျမစ္တစ္ေၾကာႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ Indiaႏိုင္ငံ၏ သမိုင္းေၾကာင္းမ်ားထဲမွ ရာဇဝင္တြင္ အထင္ကရ ဘုရင္တစ္ပါးျဖစ္သည့္ အေသာကႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို အထူးျပဳ၍ ေျပာလိုသည္။ စာေပက်မ္းဂန္ထဲမွွ အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ ေ႐ွးေဟာင္းသုေတသနဆိုင္ရာ ႐ွာေဖြေတြ႕႐ွိခ်က္မ်ားသည္ အေသာကမင္း၏ စံတင္ေလာက္ေသာ ခမ္းနားႀကီးၾကယ္မႈကို အေထာက္အပံ့ျပဳေနကို ေတြ႕ရမည္ျဖစ္သည္။ ထိုတြင္ ေ႐ွးေဟာင္းအေထာက္အထား ခိုင္လံုစြာ ျပႏိုင္သည့္ အေသာကေက်ာက္စာမ်ားသည္ အေသာကသုေတသီတို႔အတြက္ အလြန္ အေရးပါသည့္ မွတ္တမ္းမ်ား ျဖစ္ေနသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ B.C. ၃ရာစု ေမာရိမင္းႏြယ္ အေသာကမင္း စုိးစံစဥ္ ဇမၺဴဒိပ္၌ ေရးထိုးထားခဲ့ေသာ ေက်ာက္စာမ်ားကို A.D. ၁၈ရာစုေႏွာင္းပိုင္းတြင္ စတင္ ႐ွာေဖြေတြ႕႐ွိခဲ့ၾကၿပီး ထိုအခ်ိန္မွ စ၍ အေသာကေလ့လာေရးဆိုင္ရာ သုေတသနလုပ္ငန္းမ်ားသည္ ၂၁ရာစုတိုင္ အဆက္မျပတ္ ေဆာင္႐ြက္ေနသည္ကို ေတြ႕ရသည္။

ယမုနာျမစ္႐ိုးတစ္ေလွ်ာက္တြင္ အေသာကေက်ာက္စာမ်ားကို ႐ွာေဖြေတြ႕႐ွိထားသည္။ ျမစ္ဖ်ားပိုင္းတြင္ (၁) Kalsiေက်ာက္စာႀကီး၊ ျမစ္လယ္ပိုင္းတြင္ (၂) Delhi-Topra ေက်ာက္စာတိုင္ႀကီး၊ (၃) Delhi-Meerut ေက်ာက္စာတုိုင္ႀကီး၊ (၄) Delhi-Bahapur ေက်ာက္စာငယ္၊ ျမစ္ဆံုးပိုင္းတြင္ (၅) Allahabad-Kosam ေက်ာက္စာတိုင္ႀကီး၊ (၆) Kosambiေက်ာက္စာတိုင္ငယ္ႏွင့္ (၇) Queenေက်ာက္စာတိုင္ငယ္တို႔ ႐ွိၾကသည္။

အိႏၵိယတြင္ ေနထိုင္စဥ္ကာလ ဆယ္စုႏွစ္ သံုးပံုႏွစ္ပံုအတြင္း သြားရင္းလာရင္းျဖင့္ ယမုနာျမစ္ဖ်ားမွ ျမစ္ဆံုးပိုင္းအထိ ေရာက္ခဲ့သည္။ ဦးစြာ ျမစ္လယ္ပိုင္းကို  ေရာက္ခဲ့ၿပီးမွ ႏွစ္အနည္းငယ္ ေနခဲ့ရသည္။ ထို႔ေနာက္ ျမစ္ဆံုးပိုင္းကို ေရာက္ဖူးခဲ့သည္။ ေနာက္ဆံုးမွသာ ျမစ္ဖ်ားပိုင္းကို ေရာက္႐ွိၿပီး ယမုနာျမစ္တစ္ေၾကာ႐ွိ ေက်ာက္စာမ်ားကို အစီအစဥ္အတိုင္း ျမင္မိသည္။ ေလာက-ဓမၼ-သဘာဝအႏွစ္သာရ အျပည့္ပါ့သည့္ အေသာကေက်ာက္စာမ်ား ႐ွိရာသုိ႔ ေရာက္ျဖစ္ခဲ့သည္မွာ အလြန္ ၾကည္ႏူးဖြယ္ရာ ေကာင္းလွသည္။

ယမုနာျမစ္ကမ္းႏွင့္ မလွမ္းမကမ္းတြင္ ေနထိုင္ရင္း ယမုနာေရစီးသံကို နာခံရင္းျဖင့္ ပိဋကတ္ေတာ္လာ အေသာကႏွင့္ ေက်ာက္စာလာ အေသာကတို႔၏ အေနအထားကို တိုက္ဆိုင္ၾကည့္႐ႈျခင္း၊ ပိဋကတ္စာႏွင့္ ေက်ာက္စာကို ယွဥ္တြဲေလ့လာျခင္း၊ ဗုဒၶဓမၼႏွင့္ အေသာကဓမၼတို႔၏ သေဘာတရားမ်ားကို ႏႈိင္းဆသံုးသပ္ျခင္းစသည့္ အေသာကေလ့လာေရးလုုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္႐ြက္ခြင့္ ရေနသည္မွာ အလြန္ပင္ ကံေကာင္းလွသည္္ဟုပင္ မွတ္ထင္မိသည္။

ခရီးထြက္ျဖစ္သည့္အခါတိုင္း အလ်ဥ္းသင့္သလို Blogေပၚတြင္ postမ်ား တင္ျဖစ္သည့္အတြက္ အေသာကေက်ာက္စာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အခ်က္အလက္အခ်ိဳ႕၊ ဓာတ္ပံုအခ်ိဳ႕မွာ တင္ၿပီးသားျဖစ္ေသာ္လည္း ယမုနာတစ္ေၾကာ႐ွိ အေသာကေက်ာက္စာမ်ားကို သီးျခားထပ္၍ ေျပာလိုသည့္အတြက္ ယမုနာကမ္းပါး႐ွိ အေသာကေျခရာတို႔ကို စုေဆာင္းေျခရာေကာက္ရျခင္းျဖစ္သည္။ ရာစုသစ္တြင္ ယမုနာျမစ္ေရသည္ ေနာက္က်ိက်ိ ျဖစ္ေနၿပီ။ အေသာကေျခရာသည္လည္း ေပ်ာက္လုလု ျဖစ္ေနၿပီ။

အစိမ္းလမ္း

January 18, 2013

sambodhi

 

ေယန မဟာေဗာဓိ တဒဝသရႎ၊

ကုေတာ တတၳ သေမၺာဓိပရာယေဏာ?

ဒီမွာ မဟာေဗာဓိ။

ဘယ္မွာလဲ သေမၺာဓိ?

ေနာက္ၾကည့္ျမစ္

November 18, 2012

နဒီ ပဗၺေတယ်ာ ဒူရဂၤမာ သီဃေသာတာ ဟာရဟာရိနီ

သႏၵေတဝ ဝတၱေတဝ ဤသကမၸိ န နိဝတၱတိ။

ေတာင္ေပၚက ဆင္းလာတဲ့ ျမစ္

ခရီးေ၀း သြားတယ္။

ေရစီးလည္း သန္တယ္။

ေမွ်ာသမွ် သယ္တယ္။

မနားဘူး။

မရပ္ဘူး။

ေနာက္ျပန္ မလွည့္ဘူး။

ဒါေပမယ့္ ေနာက္ျပန္ၾကည့္ဖို႔ ႀကိဳးစားမိတယ္…။

(more…)


%d bloggers like this: